Skip to main content
Bowl of grains

Αλλεργιογόνα τροφίμων

Last reviewed date:

Πού μπορούμε να βρούμε πληροφορίες για τα αλλεργιογόνα εάν αντιμετωπίζουμε αλλεργικές αντιδράσεις που προκαλούνται από τρόφιμα; 

Η τροφική αλλεργία εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού αντιδρά σε συγκεκριμένα τρόφιμα. Παρόλο που οι αλλεργικές αντιδράσεις είναι συχνά ήπιες, μπορεί να είναι σοβαρές και ο μόνος τρόπος για να διαχειριστούμε την κατάσταση είναι να αποφεύγουμε τα τρόφιμα που μας κάνουν να νοσούμε.

Η ευρωπαϊκή νομοθεσία, υποστηριζόμενη από την επιστήμη, διασφαλίζει ότι οι συμβουλές για τα αλλεργιογόνα αναγράφονται στις συσκευασίες των τροφίμων.  

Ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις από τα αλλεργιογόνα τροφίμων στους ανθρώπους;  

Μια πολύ μικρή ποσότητα ενός τροφίμου μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση στο άτομο που έχει υπερευαισθησία σε αυτό. Τα συμπτώματα της αλλεργικής αντίδρασης μπορεί να είναι ήπια (κνησμός ή εξάνθημα), αλλά μπορεί να εξελιχθούν σε σοβαρότερα συμπτώματα, όπως έμετος, διάρροια, αναπνευστικός συριγμός και ενίοτε αναφυλαξία (αναφυλακτικό σοκ).  

Οι δυσανεξίες στα τρόφιμα εμφανίζονται όταν έχουμε προβλήματα στην πέψη ορισμένων ουσιών, όπως η γλουτένη, που προκαλούν τυμπανισμό, κράμπες στο στομάχι και διάρροια.  

Επομένως, είναι πολύ σημαντικό να μπορούμε να αναγνωρίζουμε εύκολα τα αλλεργιογόνα στις ετικέτες των τροφίμων.  

Ποια συστατικά τροφίμων προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις;  

Αλλεργίες προκαλούνται συνήθως από ξηρούς καρπούς, οστρακοειδή και ορισμένα φρούτα. Στην ΕΕ υπάρχουν 14 αλλεργιογόνα τροφίμων τα οποία πρέπει να επισημαίνονται εάν χρησιμοποιούνται ως συστατικά στα τρόφιμα που καταναλώνουμε:   

  • Δημητριακά που περιέχουν γλουτένη - σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι, βρώμη
  • Καρκινοειδή, π.χ. καβούρια, γαρίδες, αστακοί  
  • Αυγά  
  • Ψάρια  
  • Αραχίδες (αράπικα φιστίκια)  
  • Σπόροι σόγιας  
  • Γάλα  
  • Ξηροί καρποί - αμύγδαλα, φουντούκια, καρύδια, κάσιους, καρύδια πεκάν, καρύδια Βραζιλίας, φιστίκια, φουντούκια μακαντέμια ή Αυστραλίας  
  • Σέλινο  
  • Μουστάρδα  
  • Σπόροι σησαμιού  
  • Διοξείδιο του θείου και θειώδη που χρησιμοποιούνται ως πρόσθετα (σε συγκεντρώσεις άνω των 10 mg/kg ή 10 mg/L ως προς το συνολικό διοξείδιο του θείου)  
  • Λούπινα  
  • Μαλάκια, π.χ. μύδια, στρείδια, καλαμάρια, σαλιγκάρια  

Ελέγχοντας τα συστατικά στις ετικέτες των προσυσκευασμένων τροφίμων που αναγράφουν τα αλλεργιογόνα, καθώς και τις πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται για τα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα, μπορούμε να αποφεύγουμε τα τρόφιμα στα οποία είμαστε αλλεργικοί.  

Αλλεργιογόνα τροφίμων σε αριθμούς*

  • Το 1‰ του πληθυσμού της ΕΕ – 4,5 εκατομμύρια άτομα.
  • Το 75‰ των αλλεργικών αντιδράσεων στα παιδιά προκαλούνται από αυγά, φιστίκια, αγελαδινό γάλα, ψάρια και ξηρούς καρπούς.  
  • Το 50% των αλλεργικών αντιδράσεων μεταξύ των ενηλίκων οφείλεται σε φρούτα όπως μήλα, αχλάδια κεράσια, σμέουρα, φράουλες και αμύγδαλα, σε λαχανικά όπως σέλινο, καρότα και αρωματικά βότανα, καθώς και σε διάφορους ξηρούς καρπούς και αραχίδες.  

Οι απαιτήσεις για την επισήμανση των αλλεργιογόνων συστατικών στα τρόφιμα είναι ζωτικής σημασίας, ώστε αν έχετε αλλεργία να μπορείτε να αποφεύγετε τα συστατικά που σας κάνουν να νοσείτε. Οι επιστήμονες, εκτός από την παροχή συμβουλών που χρησιμοποιούνται στην επισήμανση, αξιολογούν επίσης εάν νέα συστατικά είναι αλλεργιογόνα και εξετάζουν πώς παράγοντες όπως η επεξεργασία των τροφίμων μπορεί να επηρεάσουν την αλλεργιογόνο ικανότητα

Antonio Fernandez Dumont, ειδικός σε θέματα ασφάλειας των πρωτεϊνών στην EFSA.

Οι Ευρωπαίοι επιστήμονες που ειδικεύονται στη μελέτη των τροφικών αλλεργιών, συνεισφέρουν με τις επιστημονικές συμβουλές τους στη νομοθετική διαδικασία για την επισήμανση των τροφίμων. Η επιστημονική έρευνα πάνω στα αλλεργιογόνα συνεχίζει να εξελίσσεται, γεγονός που σημαίνει ότι ο κατάλογος με τα 14 αλλεργιογόνα τροφίμων τα οποία πρέπει να επισημαίνονται, μπορεί να ενημερώνεται.  

*EFSA, 2014 

edamame σε γυάλινο μπολ