Κράτη μέλη της ΕΕ
Η επιστημονική υποστήριξη των κρατών μελών της ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας για την ομαλή λειτουργία του συστήματος της ΕΕ για την ασφάλεια των τροφίμων.
- Οι εθνικές αρχές για την ασφάλεια των τροφίμων παρέχουν στην EFSA στρατηγικές συμβουλές για επιστημονικά θέματα και είναι οι πιο σημαντικοί συνεργάτες που συμβάλλουν στο έργο της Αρχής με την εμπειρογνωμοσύνη τους.
- Οι εθνικοί φορείς παρέχουν τα βασικά δεδομένα που χρησιμοποιούνται στις επιστημονικές αξιολογήσεις της EFSA. Οι αρμόδιοι οργανισμοί στα κράτη μέλη εκτελούν τα περισσότερα από τα επιστημονικά έργα των επιτροπών της EFSA.
- Οι δημόσιες υπηρεσίες ενημέρωσης και οι εμπειρογνώμονες επικοινωνίας των κρατών μελών της ΕΕ συνεργάζονται με την EFSA για τη διάδοση των αποτελεσμάτων των αξιολογήσεων της Αρχής, την προώθηση της συμμετοχής και την προσέλκυση επιστημονικών εμπειρογνωμόνων. Τα δίκτυα αυτά είναι ζωτικής σημασίας σε επείγουσες περιπτώσεις που αφορούν τρόφιμα.
Συμβουλευτικό σώμα: εθνικές αρχές ασφάλειας των τροφίμων
- Το συμβουλευτικό σώμα της EFSA αποτελείται από εκπροσώπους των εθνικών αρχών ασφάλειας των τροφίμων των κρατών μελών της ΕΕ, της Ισλανδίας και της Νορβηγίας. Κάθε εθνική αρχή είναι αρμόδια για την αξιολόγηση κινδύνων στην τροφική αλυσίδα σε εθνικό επίπεδο, οι ακριβείς αρμοδιότητες, ωστόσο, ενδέχεται να διαφέρουν από χώρα σε χώρα.
- Παρατηρητές από την Ελβετία και τις υποψήφιες για ένταξη χώρες στην ΕΕ μπορούν επίσης να παρίστανται στις συνεδριάσεις του συμβουλευτικού σώματος.
- Μέσω του σώματος, η EFSA και τα κράτη μέλη μπορούν να ενώσουν τις δυνάμεις τους για την αντιμετώπιση ευρωπαϊκών ζητημάτων αξιολόγησης κινδύνου και ενημέρωσης σχετικά με τους κινδύνους. Τα μέλη χρησιμοποιούν το σώμα για να συμβουλεύουν την EFSA σχετικά με επιστημονικά θέματα, με το πρόγραμμα εργασίας της και τις προτεραιότητές της, και για να εντοπίζουν αναδυόμενους κινδύνους όσο το δυνατόν πιο έγκαιρα. Στόχος των μελών είναι η ανταλλαγή επιστημονικών πληροφοριών, η συγκέντρωση πηγών και ο συντονισμός των προγραμμάτων εργασίας με την EFSA και μεταξύ τους, ιδίως όσον αφορά:
- την ανταλλαγή επιστημονικών δεδομένων
- τον συντονισμό των δραστηριοτήτων και των μηνυμάτων ενημέρωσης σε σχέση με τους κινδύνους
- την αντιμετώπιση αμφιλεγόμενων ζητημάτων και διιστάμενων απόψεων
- τον συντονισμό των εργασιών και την αποφυγή αλληλοεπικαλύψεων
Συμβουλευτικό σώμα «Δήλωση Δεσμεύσεων»
Τα μέλη του συμβουλευτικού σώματος της EFSA υπέγραψαν δήλωση δέσμευσης κατά την 61η συνεδρίαση του σώματος στις 28 Σεπτεμβρίου 2016 στη Μπρατισλάβα, στην οποία συμφώνησαν σε μια σειρά μέτρων και δραστηριοτήτων που θα διασφαλίσουν ότι τα μέλη της EFSA και του συμβουλευτικού σώματος θα μπορούν από κοινού να αντιμετωπίζουν τις μελλοντικές προκλήσεις στον τομέα της ασφάλειας τροφίμων και, συνεπώς, να προστατεύουν τους ευρωπαίους καταναλωτές.
BG CS DE DK ENESETFIFREL HUHRGA ISITLVLTMTNL NO PL PTROSKSL SV
Μέλη και παρατηρητές του συμβουλευτικού σώματος
Εκτός από τα μέλη του συμβουλευτικού σώματος, οι ακόλουθες χώρες συμμετέχουν ως παρατηρητές:
| Χώρα | Τακτικό/Αναπληρωματικό μέλος | Εκπροσωπούμενος οργανισμός Έμβιο ον όπως οι άνθρωποι, τα ζώα, τα φυτά και οι μικροοργανισμοί (π.χ. βακτήρια, ιοί) |
|---|---|---|
| Αλβανία | Polikseni DRAZHO Gjovana GJERGJI | Εθνική Αρχή Τροφίμων |
| Βόρεια Μακεδονία | Oliver MILANOV Martin JOSHESKI | Υπηρεσία Τροφίμων και Κτηνιατρικών Υποθέσεων |
| Βοσνία και Ερζεγοβίνη | Sanin TANKOVIĆ | Υπηρεσία Ασφάλειας των Τροφίμων |
| Ελβετία | Katharina STÄRK Michael BEER | Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφάλειας Τροφίμων και Κτηνιατρικών Υποθέσεων — Τμήμα αξιολόγησης κινδύνου |
| Ευρωπαϊκή Επιτροπή | Αναστασία ΑΛΒΙΖΟΥ Αθανάσιος ΡΑΪΚΟΣ | ΓΔ Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων |
| Κόσοβο* | Bekim HOXHA Flamur KADRIU | Υπηρεσία Τροφίμων και Κτηνιατρικών Υποθέσεων |
| Μαυροβούνιο | Vladimir DJAKOVIC Mirjana LEKIC | Υπηρεσία Ασφάλειας των Τροφίμων και Κτηνιατρικών και Φυτοϋγειονομικών Υποθέσεων |
| Σερβία | Tamara BOŠKOVIĆ | Υπουργείο Γεωργίας, Δασών και Διαχείρισης Υδάτων |
| Τουρκία | Ersin DILBER Mehmet Ali ÜNVERDI | Υπουργείο Τροφίμων, Γεωργίας και Κτηνοτροφίας, Γενική Διεύθυνση Τροφίμων και Ελέγχου, Τμήμα αξιολόγησης κινδύνου |
*Η ονομασία αυτή χρησιμοποιείται με επιφύλαξη των θέσεων ως προς το καθεστώς και συνάδει με την απόφαση 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και τη γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου σχετικά με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου.
Συμβουλευτική ομάδα για τα δεδομένα
Η Συμβουλευτική ομάδα για τα δεδομένα (Advisory Group on Data, AGoD) είναι μια ομάδα συζήτησης του Συμβουλευτικού Σώματος της EFSA που συστάθηκε το 2021 για να ανταποκριθεί σε διάφορες προκλήσεις που θέτει το σύστημα δεδομένων για την ασφάλεια των τροφίμων.
Η ομάδα απαρτίζεται από εκπροσώπους του Συμβουλευτικού Σώματος (σε εθελοντική βάση), τεχνικούς εμπειρογνώμονες εξουσιοδοτημένους από μέλη του Συμβουλευτικού Σώματος, προσωπικό της EFSA και έναν εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Από το 2024 οι συμμετέχουσες χώρες είναι οι εξής: Αυστρία, Κροατία, Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ουγγαρία, Ιταλία, Ιρλανδία, Κάτω Χώρες, Νορβηγία, Πορτογαλία, Σουηδία και Ελβετία.
Συμβουλευτική ομάδα για τους βιοδείκτες επίδρασης
Η Συμβουλευτική ομάδα για τους βιοδείκτες επίδρασης (Advisory Group on Biomarkers of Effect, AGoB) είναι μια εξειδικευμένη ομάδα εμπειρογνωμόνων που συστάθηκε από το Συμβουλευτικό Σώμα της EFSA με πρωταρχικό στόχο την υποστήριξη της ανάπτυξης κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με τη χρήση βιοδεικτών επίδρασης στην κανονιστική αξιολόγηση του κινδύνου. Έχοντας συμβουλευτικό ρόλο, η ομάδα επιδιώκει να προωθήσει την ανταλλαγή γνώσεων, να συντονίσει τις προσπάθειες σε επίπεδο ΕΕ και διεθνώς, καθώς και να προσφέρει επιστημονική συμβολή στην εναρμόνιση των μεθοδολογιών. Στόχος είναι ο έγκαιρος εντοπισμός, αλλά και η αποφυγή επικάλυψης ενεργειών και δυνητικά αποκλινουσών απόψεων σχετικά με το θέμα, με στόχο τον εξορθολογισμό των μελλοντικών προσεγγίσεων αξιολόγησης κινδύνου.
Η ομάδα περιλαμβάνει μέλη ή εκπροσώπους του Συμβουλευτικού Σώματος της EFSA, προσωπικό της EFSA και παρατηρητές από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η προεδρία της ασκείται από εκπρόσωπο ενός κράτους μέλους, ο οποίος ορίζεται από το Συμβουλευτικό Σώμα της EFSA. Στην ομάδα έχουν διοριστεί εμπειρογνώμονες από 18 χώρες.
Εστιακά σημεία: Κόμβοι διασύνδεσης για την ασφάλεια των τροφίμων στην ΕΕ
Το όραμα του δικτύου των εστιακών σημείων (ΕΣ): Ένα κατάλληλο για τον σκοπό του και βιώσιμο δίκτυο εθνικών αρχών ασφάλειας τροφίμων που συνεργάζονται με τους αρμόδιους εθνικούς φορείς, καθώς και με φορείς των κρατών μελών ΕΕ/ΕΟΧ και των χωρών με καθεστώς παρατηρητή, και σε συνεργασία με την EFSA, με στόχο να συμβάλουν στη δημιουργία ενός ανθεκτικού συστήματος ασφάλειας τροφίμων στην Ευρώπη.
Αποστολή: Τα εθνικά εστιακά σημεία λειτουργούν ως κόμβοι σύνδεσης μεταξύ της EFSA και των αρμόδιων εθνικών φορέων, καθώς και των φορέων των κρατών μελών ΕΕ/ΕΟΧ και των χωρών με καθεστώς παρατηρητή. Σε ένα μεταβαλλόμενο και ολοένα και πιο περίπλοκο περιβάλλον, και προκειμένου να ανταποκριθούν στους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, τα εστιακά σημεία ανταποκρίνονται στις ανάγκες και τις προτεραιότητες της EFSA και των κρατών μελών, συμβάλλοντας έτσι στη δημιουργία ενός συνεκτικού συστήματος ασφάλειας τροφίμων στην Ευρώπη. Στο πλαίσιο αυτό, τα εστιακά σημεία αξιοποιούν τις ευκαιρίες που προσφέρει ο κανονισμός για τη διαφάνεια, προκειμένου να προωθήσουν τις συμπράξεις.
Το δίκτυο εστιακών σημείων, το οποίο δημιουργήθηκε το 2008, περιλαμβάνει μέλη και από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, την Ισλανδία και τη Νορβηγία, καθώς και παρατηρητές από την Ελβετία και τις υποψήφιες προς ένταξη στην ΕΕ χώρες.
Τα εστιακά σημεία λειτουργούν στο πλαίσιο ενός πολυετούς, ευέλικτου και προσαρμοσμένου συστήματος που καλύπτει 5 τομείς:
- Διαχείριση γνώσης και πληροφορίας και υποστήριξης παραγωγής επιστημονικού υλικού,
- Συμμετοχή, συνεργασία και συμπράξεις,
- Ανάπτυξη ικανοτήτων,
- Δεδομένα,
- Ενημέρωση σχετικά με τον κίνδυνο.
Τα ΕΣ διεξάγουν επίσης μια σειρά δραστηριοτήτων συνεργασίας, δικτύωσης και σύμπραξης, όπως:
- Υποστήριξη του Συμβουλευτικού Σώματος στην υλοποίηση των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τη δικτύωση και την επιστημονική συνεργασία
- Ανταλλαγή και διάδοση πληροφοριών σχετικά με την αξιολόγηση κινδύνου σε θέματα ασφάλειας τροφίμων
- Παροχή υποστήριξης και συμβουλών σχετικά με τη συνεργασία της EFSA με θεσμικά όργανα στα κράτη μέλη, ιδίως μέσω των επιστημονικών δικτύων της EFSA και του καταλόγου των εθνικών αρμόδιων φορέων (άρθρο 36)
- Συνδρομή στην ανταλλαγή επιστημονικών πληροφοριών και εμπειρογνωμόνων
- Παροχή συμβουλών σχετικά με δραστηριότητες συνεργασίας και επιστημονικά σχέδια
- Προώθηση της κατάρτισης στον τομέα της αξιολόγησης κινδύνου, και ενίσχυση της επιστημονικής προβολής και της επικοινωνίας της EFSA στα κράτη μέλη.
Τα ΕΣ συνεδριάζουν τρεις φορές ετησίως, πριν από τις συνεδριάσεις του συμβουλευτικού σώματος, σε συνεδριάσεις ολομέλειας, καθώς και σε ad hoc συνεδριάσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Μέλη και παρατηρητές εστιακών σημείων
Εκτός από τα μέλη του δικτύου εστιακών σημείων, οι ακόλουθες χώρες συμμετέχουν ως παρατηρητές:
| Χώρα | Οργανισμός | Υπεύθυνος επικοινωνίας | Ιστοσελίδα ΕΣ/Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο |
|---|---|---|---|
| Αλβανία | Εθνική Αρχή Τροφίμων | Valbona PALUKA | ΕΣ για την Αλβανία focalpoint.albania [at] aku.gov.al (focalpoint[dot]albania[at]aku[dot]gov[dot]al) |
| Βόρεια Μακεδονία | Υπηρεσία Τροφίμων και Κτηνιατρικών Υποθέσεων | Martin JOSHESKI | ΕΣ για τη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας mjosheski [at] fva.gov.mk (mjosheski[at]fva[dot]gov[dot]mk) |
| Βοσνία και Ερζεγοβίνη | Οργανισμός για την Ασφάλεια Τροφίμων της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης | Dalibor VIDACAK | ΕΣ για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη EFSAfocalpoint [at] fsa.gov.ba (EFSAfocalpoint[at]fsa[dot]gov[dot]ba) |
| Ελβετία | Υπηρεσία Ασφάλειας Τροφίμων και Κτηνιατρικών Υποθέσεων — Τμήμα αξιολόγησης κινδύνου | Barbara ENGELI (DoI) | EFSAfocalpoint [at] blv.admin.ch (EFSAfocalpoint[at]blv[dot]admin[dot]ch) |
| Κόσοβο* | Υπηρεσία Τροφίμων και Κτηνιατρικών Υποθέσεων | Yllka DIBRANI | ΕΣ για το Κόσοβο* EFSAFocalpoint-kosovo [at] rks-gov.net (EFSAFocalpoint-kosovo[at]rks-gov[dot]net) |
| Μαυροβούνιο | Υπηρεσία Ασφάλειας των Τροφίμων και Κτηνιατρικών και Φυτοϋγειονομικών Υποθέσεων | Mirjana LEKIC | ΕΣ για το Μαυροβούνιο EFSA.focalpoint [at] mpr.gov.me (EFSA[dot]focalpoint[at]mpr[dot]gov[dot]me) |
| Σερβία | Υπουργείο Γεωργίας, Δασών και Διαχείρισης Υδάτων | Nadežda DUKIĆ | fpEFSAserbia [at] minpolj.gov.rs (fpEFSAserbia[at]minpolj[dot]gov[dot]rs) |
| Τουρκία | Υπουργείο Γεωργίας και Δασών | Serap HANCI | EFSAfocalpoint [at] tarimorman.gov.tr (EFSAfocalpoint[at]tarimorman[dot]gov[dot]tr) |
*Η ονομασία αυτή χρησιμοποιείται με επιφύλαξη των θέσεων ως προς το καθεστώς και συνάδει με την απόφαση 1244/1999 του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και τη γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου σχετικά με τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου.
Επιστημονικά δίκτυα
Τα επιστημονικά δίκτυα της EFSA είναι πλατφόρμες συνεργασίας που δημιουργούνται από το Διοικητικό Συμβούλιο της EFSA κατόπιν διαβούλευσης με το Συμβουλευτικό Σώμα. Συνδέουν εθνικά διορισμένους οργανισμούς από τα κράτη μέλη της ΕΕ που διαθέτουν εμπειρογνωμοσύνη στους διάφορους επιστημονικούς τομείς που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της EFSA. Οι οργανισμοί αυτοί συμβάλλουν στο έργο της EFSA παρέχοντας εξειδικευμένες γνώσεις σε τομείς όπως η υγεία των φυτών, η υγεία και η σωστή μεταχείριση των ζώων, οι μικροβιολογικοί κίνδυνοι, η παρακολούθηση των χημικών ουσιών, τα δεδομένα κατανάλωσης τροφίμων και πολλοί άλλοι τομείς. Τα δίκτυα μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και άλλων ευρωπαϊκών ή διεθνών φορέων ως παρατηρητές, όταν η εμπειρογνωμοσύνη τους είναι χρήσιμη.
Πρωταρχικός τους στόχος είναι η ενίσχυση της βάσης τεκμηρίωσης για την ασφάλεια των τροφίμων και των ζωοτροφών της ΕΕ μέσω του συντονισμού των επιστημονικών δραστηριοτήτων, της ανταλλαγής πληροφοριών, της ανάπτυξης και της από κοινού εκτέλεσης σχεδίων, καθώς και της ανταλλαγής μεθοδολογιών, εμπειρογνωμοσύνης και βέλτιστων πρακτικών. Αυτή η συντονισμένη προσέγγιση επιτρέπει στην EFSA και στα κράτη μέλη να αντιμετωπίζουν από κοινού σύνθετα επιστημονικά ζητήματα και να διασφαλίζουν μια συνεπή και υψηλής ποιότητας αξιολόγηση κινδύνου και επικοινωνία σε ολόκληρη την ΕΕ.
Διευκολύνοντας τη δομημένη συνεργασία μεταξύ της EFSA και των αρμόδιων εθνικών φορέων, τα επιστημονικά δίκτυα συμβάλλουν στη βελτίωση της ανταλλαγής δεδομένων, προωθούν τη συνοχή των επιστημονικών πρακτικών και υποστηρίζουν την έγκαιρη και αξιόπιστη εκτίμηση κινδύνων καθώς και τη συντονισμένη επικοινωνία. Διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη διασφάλιση της αποτελεσματικής αξιοποίησης της επιστημονικής εμπειρογνωμοσύνης σε ολόκληρη την Ευρώπη, συμβάλλοντας στην αποστολή της EFSA να παρέχει ανεξάρτητες, τεκμηριωμένες συμβουλές για την προστασία των καταναλωτών και την προώθηση της ασφάλειας των τροφίμων στην ΕΕ.
Έγγραφα
- Απόφαση σχετικά με τα δίκτυα επιστημονικών οργανισμών
- Κατευθυντήριες γραμμές για τους συμμετέχοντες στο δίκτυο
Ετήσιες εκθέσεις δραστηριοτήτων των δικτύων της EFSA
- Έκθεση δραστηριοτήτων των δικτύων της EFSA για το έτος 2024
- Έκθεση δραστηριοτήτων των δικτύων της EFSA για το έτος 2023
- Έκθεση δραστηριοτήτων των δικτύων της EFSA για το έτος 2022
- Έκθεση δραστηριοτήτων των δικτύων της EFSA για το έτος 2021
Εκθέσεις αξιολόγησης των δικτύων της EFSA